01 August, 2018

Cách dùng từ lên hay nên - Làm lên hay làm nên, gây lên hay gây nên

Chẳng giấu gì, Thạnh cũng là một người nói giọng địa phương và phát âm không chuẩn (ngọng) nhưng viết thì lại ít khi sai chính tả. Có nhiều bạn không những phát âm sai mà cả viết cũng sai chính ta nữa. Bài viết hôm nay chia sẻ tới các bạn cách dùng từ lên hay nên - "làm nên" hay "làm lên", "gây nên" hay "gây lên", "đè lên" hay "đè nên", "nên người" hay "lên người", "viết lên" hay "viết nên"....

Viết sai chính tả
Viết sai chính tả

Các cụm từ liên quan đến "lên" hay "nên" nếu chúng ta không hiểu cách dùng thì sẽ rất dễ viết sai và phát âm sai. Hãy thử ví dụ sau về việc sử dụng từ lên hay nên nhé: "viết lên bảng" và "viết nên trang sử vẻ vang". Một người viết sai chính tả sẽ lầm tưởng đó là 2 hành động tương tự nhau (viết) và không phân biệt được "lên" hay "nên" là đúng.

Cách dùng từ "lên" và "nên" khá đơn giản:

  • Từ "Lên" là động từ và sử dụng trong những trường hợp thể hiện 1 hành động có thể nhìn thấy, ví dụ như: "đi lên núi", "viết lên bảng", "trèo lên cây", "đè lên người"... "Lên" được sử dụng trong 2 trường Xét lại ví dụ ở bên trên, "viết lên bảng" là hành động viết mà chúng ta có thể nhìn thấy và trường hợp này ta dùng "lên".
  • Từ "Nên" liên quan đến những gì chúng ta không thể cụ thể để nhìn thấy bằng mắt, như lời khuyên "nên làm" gì đó hay các hành động không nhìn thấy bằng mắt như "bàn tay là làm nên tất cả" - "tất cả" ở đây là cái gì đó trừu tượng không thìn thấy bằng mắt. Xét lại ví dụ ở phần trên, "viết nên trang sử vẻ vang" đây không phải hành động có thể nhìn thấy và trường hợp này ta dùng từ "nên".
Hiểu được cách phân biệt từ "lên" và "nên" như trên chúng ta hoàn toàn có thể vận dụng nó vào thực tế để tránh phạm phải lỗi sai chính tả. "Nên" hay "lên" còn tùy vào đừng trường hợp cụ thể để có được cách sử dụng đúng! Hy vọng bài chia sẻ này giúp các bạn hiểu hơn về cách sử dụng từ lên/nên để tránh việc viết sai chính tả.

Bạn có thể tham khảo một số ví dụ dưới đây về cách sử dụng từ lên hay nên để thuần thục hơn:

- Làm nên lịch sử / Làm nên tên tuổi | - Làm lên những bông hoa đẹp
- Gây nên thảm họa/ Gây nên hậu quả
- Đè lên người/ Đặt lên trên/ Đặt lên hàng đầu
- Dạy con nên người
- Đi lên núi/ Trèo lên cây/ Bay lên trời
- Viết lên giấy/ Viết lên bảng/ Viết lên trời xanh | Viết nên lịch sử/ Viết nên bài học đáng nhớ
- Vì vậy cho nên / A học giỏi nên A được giấy khen

Phạm Hữu Thạnh

Đây là blog chia sẻ kiến thức không giới hạn, đó là tất cả những gì tôi biết được từ cuộc sống này. Cho đi hay nhận lại không còn quá qua trọng, hơn tất cả là việc bạn biết tôi và tôi biết bạn! - Tôi là Phạm Hữu Thạnh

Xem thêm


Hiện mặt cườiẨn mặt cười